Zwrot Konsumencki — logo
Wszystkie aktualności

Aktualności28 października 20263 min czytania

Zasiedzenie służebności przesyłu – co oznacza dla właściciela działki i kiedy może mieć znaczenie?

Obecność słupów energetycznych, gazociągu, a także innych urządzeń przesyłowych na działce może znacznie ograniczać możliwość korzystania z nieruchomości. Przedsiębiorstwa często powołują się w tym zakresie na zasiedzenie służebności przesyłu, żeby uzasadnić swoje prawo do utrzymywania infrastruktury na cudzym gruncie. Sprawdź, czy właściciel działki może zakwestionować to stanowisko i kiedy masz szansę uzyskać wynagrodzenie.

Czym jest zasiedzenie służebności przesyłu?

Służebność przesyłu jest ograniczonym prawem rzeczowym, które umożliwia przedsiębiorstwu korzystanie z cudzej nieruchomości w zakresie potrzebnym do eksploatacji różnych urządzeń. Dotyczy to m.in. linii energetycznych, wodociągów, gazociągów czy infrastruktury telekomunikacyjnej.

Prawo to może być ustanowione umową lub orzeczeniem sądu. W niektórych okolicznościach przedsiębiorstwo może także nabyć je przez zasiedzenie, czyli na skutek długotrwałego korzystania z nieruchomości przez spełnienie ustawowych warunków.

Dla właścicieli gruntu oznacza to możliwość ograniczenia swobody zagospodarowania terenu. Przedsiębiorstwo może też uzyskać prawo do utrzymywania urządzeń, przeprowadzania niezbędnych prac, a także dostępu do infrastruktury w zakresie wynikającym ze służebności. Jednak nie oznacza to dla właściciela działki utraty własności całego gruntu.

Zasiedzenie służebności przesyłu – po ilu latach następuje?

Zgodnie z art. 292 i w związku z art. 172 Kodeksu cywilnego zasiedzenie służebności przesyłu wymaga korzystania z trwałego oraz widocznego urządzenia. Podstawowe terminy określone prawem wynoszą:

  • 20 lat – w przypadku dobrej wiary

  • 30 lat – w przypadku złej wiary

Obecność słupów energetycznych na działce przez 20 czy 30 lat nie przesądza o skutecznym zasiedzeniu. Konieczne jest ustalenie początku biegu terminu, charakteru korzystania z nieruchomości oraz spełnienie pozostałych przesłanek prawnych. Znaczenie może mieć również możliwość doliczenia okresu korzystania z gruntu przez poprzedników prawnych.

W przypadku starych linii energetycznych ważne są także przepisy, które obowiązują w czasie, kiedy rozpoczęto korzystanie z działki, a także aktualne orzecznictwo w tej sprawie.

Czym zasiedzenie działki skutkuje dla właściciela?

Jeżeli przedsiębiorstwo w sposób skuteczny nabyło służebność poprzez zasiedzenie, właściciel musi uszanować wynikające z tego faktu ograniczenia. W praktyce mogą one obejmować:

  • ograniczenie zabudowy działki w pobliżu występującej infrastruktury

  • utrudnienia w zagospodarowaniu nieruchomości

  • konieczność umożliwienia dostępu do urządzeń w określonym zakresie

  • ograniczenie możliwości uzyskania wynagrodzenia za ustanowienie służebności, która już istnieje w sposób formalny

Taka sytuacja nie oznacza jednak, że każde urządzenie przesyłowe, które znajduje się na działce, zostało nabyte przez zasiedzenie. Przedsiębiorstwo musi wykazać podstawy swojego stanowiska, natomiast właściciel może kwestionować przedstawione dowody.

Czy za słup energetyczny na działce można otrzymać wynagrodzenie?

Wynagrodzenie za służebność przesyłu może przysługiwać właścicielowi w sytuacji, gdy prawo zostaje ustanowione na podstawie umowy lub orzeczenia sądu. Zgodnie z orzecznictwem właściciel może żądać ustanowienia służebności za uzyskaniem odpowiedniego wynagrodzenia w sytuacji, gdy przedsiębiorstwo korzysta z urządzeń, a niezbędne prawo nie zostało ustanowione.

Inaczej jednak wygląda sytuacja w przypadku, gdy przedsiębiorstwo skutecznie nabyło służebność przez zasiedzenie. Nie można wówczas żądać co do zasady wynagrodzenia za samo ustanowienie już istniejącego prawa. W takiej sytuacji trzeba ocenić wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Możliwości jego uzyskania są zależne m.in. od podstawy prawnej, korzystania z gruntu, okresu objętego roszczeniem i przedawnienia.

Warto znać wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 roku, sygn. P 10/16. Wówczas zakwestionowana została konstytucyjność określonej wykładni przepisów, która umożliwia zasiedzenie przed 3 sierpnia 2008 roku służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu. Orzeczenie to może być ważne w sporach, które dotyczą starych linii energetycznych oraz innych urządzeń przesyłowych. Nie daje jednak gwarancji wygrania sprawy z przedsiębiorstwem.

Jak sprawdzić, czy przedsiębiorstwo zasiedziało służebność?

Jeżeli przedsiębiorstwo czy zakład energetyczny powołuje się na zasiedzenie, warto wówczas:

  • sprawdzić księgę wieczystą i dokumentację związaną z nieruchomością

  • ustalić datę budowy i uruchomienia urządzeń

  • zażądać wskazania podstawy prawnej dla korzystania z gruntu

  • zweryfikować, czy spełnione są przesłanki zasiedzenia i czy możliwe jest podważenie argumentacji przedsiębiorstwa

  • skonsultować sprawę z prawnikiem, który specjalizuje się w służebności przesyłu

Warto też powierzyć sprawę specjalistom, którzy zajmują się podobnymi sprawami. Takie usługi świadczy firma Zwrot Konsumencki.

Zasiedzenie służebności przesyłu – podsumowanie

Zasiedzenie służebności przesyłu może ograniczać prawa właściciela działki, jednak nie następuje automatycznie tylko dlatego, że infrastruktura istnieje od 20 czy 30 lat. Znaczenie mają w tym przypadku przesłanki ustawowe, historia korzystania z gruntu, dokumenty czy aktualne orzecznictwo.

Przed rezygnacją z dochodzenia wynagrodzenia warto sprawdzić, czy przedsiębiorstwo faktycznie nabyło prawo do korzystania z danego gruntu.

Sprawdź swoją działkę

Chcesz wiedzieć, czy w Twojej sytuacji możesz dochodzić wynagrodzenia? Sprawdź działkę w kalkulatorze albo zgłoś sprawę do bezpłatnej analizy.

Masz słup lub linię na swojej działce?

Sprawdź w kalkulatorze, ile może wynieść wynagrodzenie za korzystanie z Twojej nieruchomości. Wstępna analiza jest bezpłatna.

Sprawdź swoją działkę